Najnowsze posty

Badanie klatki piersiowej

Badanie klatki piersiowej stanowi nieodłączny element każdego badania przedmiotowego, pozwala bowiem na ustalenie bardzo ważnych funkcji życiowych. W obrębie tej przestrzeni znajdują się bowiem dwa bardzo ważne i kluczowe dla życia człowieka układy- oddechowy oraz sercowy. W oglądaniu klatki piersiowej można zaobserwować odchylenia w jej ukształtowaniu takie jak chociażby klatka szewska czy kurza, świadczące o konkretnych stanach patologicznych. Klatka beczkowata, charakteryzująca się zwiększonym wymiarem przednio-tylnym i bardziej poziomym ułożeniem żeber występuje u osób, które od dłuższego czasu cierpią na rozedmę płuc. Zaciąganie przestrzeni międzyżebrowych jak również dołka jarzmowego to jedne z podstawowych wykładników duszności. O trudnościach z oddychaniem może świadczyć również sinawe zabarwienie skóry wokół ust i przyjmowanie ściśle określonej pozycji ciała oraz wydłużenie wydechu, który fizjologicznie jest krótszy od wdechu. U osób szczupłych bez problemu można zaobserwować również tętnienie w dołku podżebrowym, które może świadczyć na przykład o zwiększonym ciśnieniu w aorcie zstępującej. Nieczęsto już dziś praktykowanym, acz nauczanym na studiach medycznych jest opukiwanie płuc, pozwalające na ocenę ich wydolności. Odchylenia w tym badaniu mogą wskazać na takie schorzenia jak odma opłucna, rozedma czy zapalenie oskrzeli. Sprawni lekarze będą w stanie zaobserwować nawet najbardziej subtelne sprawy, pozwalające postawić wstępne rozpoznanie. Bardzo przydatnym badaniem jest osłuchiwanie, na podstawie którego można wyciągnąć wiele daleko idących wniosków. Płuca osłuchujemy zarówno na wdechu jak i wydechu z przodu i z tyłu klatki piersiowej, osłuchując klatkę piersiową nie możemy zapomnieć również o sercu. Zaobserwowanie jakichkolwiek szmerów powinno prowadzić do konsultacji kardiologicznej, bowiem schorzenia serca są bardzo groźnymi, alarmującymi przypadłościami.

read more

Badanie głowy i szyi

Badanie każdej kolejnej części ciała zaczynamy od oglądania, które jest w stanie dostarczyć nam wielu ważnych informacji na temat stanu zdrowia pacjenta. Już na pierwszy rzut oka możemy zauważyć takie anomalnie jak wodogłowie czy czaszkę o kształcie wieży. Bardzo szybko można również dostrzec charakterystyczne elementy składające się na zespół Downa, do których należy mongołowate rozstawienie oczu czy też duży, płaski język. Bardzo szybko można dostrzec również rumień mitralny, mówiący nam o niewydolności zastawki mitralnej serca, z kolei zasinienie wokół ust skłania nas do podejrzenia, że ilość krwi odtlenowanej niebezpiecznie wzrosła. Kiedy już dokładnie przyjrzymy się wyglądowi głowy, przejdziemy do obmacywania czaszki, które pozwoli nam na zaobserwowanie subtelnych zmian, w ten sposób można wybadać między innymi rozmiękanie potylicy, będącej objawem krzywicy. Następnie należy sprawdzić bolesność uciskową skrawka ucha oraz wyrostka sutkowatego, dolegliwości przy dotykaniu pierwszego z wymienionych elementów świadczy o zapaleniu ucha zewnętrznego, drugiego z kolei o zapaleniu ucha środkowego. Oba stany powinny zostać potraktowane z należytą uwagą, bowiem przewlekające się zapalenia ucha mogą w końcu doprowadzić do osłabienia tego zmysłu. Ważne jest również badani wzroku, nawet jeśli specjalistyczne uwagi w tej dziedzinie może wygłaszać jedynie okulista. Sam wygląd oczu może pozwolić na zdiagnozowanie chorób, które wprawdzie nie dotyczą oczu, jednak poprzez nie się objawiają. Do takich schorzeń należy między innymi choroba Gravesa Basowa, przy jej podejrzeniu konieczne jest sprawdzenie wszystkich odruchów ocznych. Zaliczamy tutaj objaw Kochera, Graffego i Moebiusa jak również kilka dodatkowych objawów zaobserwowanych chociażby przez Jelinka. Przy badaniu głowy nie można zapomnieć również o szyi, a zwłaszcza sprawdzeniu tarczycy, jeśli zaobserwujemy jej powiększenie warto zlecić dalszą diagnostykę.

read more

Badanie ogólne

Kompleksowe badanie lekarskie powinno rozpocząć się od krótkiej rozmowy, która pozwoli wstępnie ustalić lekarzowi z jaką przypadłością ma do czynienia. Uważa się, że dobrze zebrany wywiad dotyczący obecnej przypadłości jak również wcześniejszych hospitalizacji i schorzeń może stanowić podstawę do wysnucia prawidłowej diagnozy. Niestety jednak nie wszyscy lekarze chcą rozmawiać z pacjentami i nie wszyscy potrafią trafić do innych ludzi, również pacjenci skrępowani swoją fizykalnością nie zawsze zgodnie współpracują. Kiedy lekarz zbierze wywiad, konieczne będzie przejście do badania fizykalnego, składającego się z kilku integralnych elementów. Na pierwszym miejscu znajduje się badanie ogólne, które tak naprawdę trwa od momentu wejścia pacjenta o gabinetu. Już ze sposobu poruszania się, mówienia i ogólnego zachowania lekarz będzie mógł wysnuć wiele cennych wniosków. Czasami charakterystyczne cechy wyglądu wskazują na konkretne schorzenia, niemniej jednak brak ewidentnych dowodów wcale nie wyklucza możliwości występowania danej choroby. I tak na przykład widząc rumień na twarzy przypominający kształtem motyla bardzo szybko możemy zdiagnozować toczeń rumieniowaty, nalana, księżycowa twarz, otyłość typu brzusznego i czerwone rozstępy na skórze skłaniają do diagnostyki w kierunku choroby Cushinga. Wytrzeszcz oczu i niska masa ciała mogą prowadzić do wysnucia podejrzenia choroby Gravesa Basedowa, będącym endokrynologicznym schorzeniem dotyczącym tarczycy. Warto wspomnieć również o tym, że badanie ogólne obejmuje obejrzenie całej skóry ciała celem znalezienia patologicznych wykwitów oraz blizn, bardzo ważne jest również zbadanie węzłów chłonnych. Ich powiększenie świadczy o toczącym się w organizmie procesie zapalnym, niektóre z nich jak na przykład węzeł Virchowa określa się mianem węzłów wartowniczych. Świadczą one o obecności przerzutów nowotworowych, nie dających zbyt pomyślnego rokowania na przyszłość.

read more

Czym jest choroba środowiskowa?

Często, zwłaszcza w mediach, mówi się o chorobach środowiskowych. Pojęcie to jest bardzo medialne, wygodne, ale tak naprawdę nie jest zbyt dobrze rozumiane. Oczywiście choroba środowiskowa nie jest jakąś odrębną jednostką epidemiologiczną. Tym terminem określa się każdą chorobę, której częstość występowania lub zjadliwość można powiązać ze zmianami środowiska, którą podejrzewa się o istnienie takiego powiązania, albo nawet którą w kontekście takiego powiązania (wątpliwego) rozpatruje się ze względu na potrzebę społeczną.
Do chorób środowiskowych zalicza się bardzo różne przypadłości: od wielu chorób nowotworowych, przez gruźlicę, aż po alkoholizm. To, co je łączy to fakt, iż za modulację częstości ich występowania mogą odpowiadać na przykład zanieczyszczenia lub inne uwarunkowania środowiskowe, w tym także społeczne.
Znane są prace dotyczące bezpośredniego wpływu zanieczyszczeń powietrza na wzrost ilości chorych na astmę lub inne schorzenia układu oddechowego. Jednak chorobą środowiskową jest też otyłość- ta ma podłoże kulturowe, a nie przemysłowe.
O tym, czy dane schorzenie uznaje się za chorobę środowiskową, decyduje się na podstawie skomplikowanego algorytmu uwzględniającego najróżniejsze parametry środowiska i kilka do kilkunastu cech choroby. Nie jest to jednak przypisanie formalne- fakt uznania danego schorzenia za chorobę środowiskową niewiele zmienia w jej doświadczeniu klinicznym. Można jednak, wychodząc z otrzymanych wyników, usprawnić terapię wielu chorób poprzez dołączanie do zaleceń lekarskich zestawu rad dotyczących stylu życia lub otoczenia, w jakim dolegliwości będą mniej uciążliwe lub mniej długotrwałe.
Choroba środowiskowa jest tak naprawdę obiektem zainteresowania wielu nauk. W aspekcie praktyki klinicznej oczywiście interesuje medycynę, ale kryteria wyznaczania chorób środowiskowych, opracowania statystyczne i inne dane często są opracowywane przez geografów, chemików, biologów lub demografów. Swój wkład w rozumienie chorób środowiskowych wnoszą przedstawiciele różnych dziedzin, a mimo tego, granica tego pojęcia wciąż pozostaje niejasna, natomiast ilość chorób środowiskowych stale rośnie i to tym bardziej nie ułatwia orientacji w gąszczu nazw i kryteriów.

read more

O bezpieczeństwie leków ziołowych

Ponieważ jak grzyby po deszczu wyrastają internetowe sklepy z preparatami ziołowymi, warto przyjrzeć się bliżej kwestii ich bezpieczeństwa. Zanim jednak to zrobimy, musimy odróżnić preparaty od leków. Oczywiście, każdy lek jest jakiegoś rodzaju preparatem, istnieje jednak między nimi dość poważna różnica zdefiniowana prawnie, a mająca praktyczne konsekwencje. Polegają one na zmianach w normach jakościowych oraz zasadach dopuszczania do obrotu. W przypadku leków oczywiście wymagania są wyższe niż w przypadku pozostałych środków. Czy możemy więc uznać, że preparaty przygotowane w warunkach gorszych są dla nas całkowicie bezpieczne?
Większość preparatów ziołowych pochodzi z upraw, gdzie rośliny lecznicze produkuje się na masową skalę. To zazwyczaj może spowodować różne problemy, w tym na przykład obniżenie zawartości substancji czynnej w tkankach roślinnych. Są to jednak zmiany na tyle nieistotne, że trudno dokładnie oszacować zagrożenie z tym związane. Wydaje się, że raczej nie powinno to mieć przykrych konsekwencji innych niż tylko osłabienie działania środka.
Na pewno trudno nam będzie przekonać się do bezpieczeństwa preparatów ziołowych z niewiadomego źródła. Sklepy internetowe i indywidualni sprzedawcy na przykład na aukcjach nie zawsze niestety w sposób właściwy opisują sprzedawany produkt. Nierzadko nie jest też on poddawany żadnej kontroli jakości, a chyba nie trzeba mówić, że w przypadku leków lub suplementów etap ten jest kluczowy. Przypadki zatrucia lub powikłań po zażyciu preparatów ziołowych są rzadkie i pochodzą albo od osób uczulonych na jedną z substancji zawartych w preparacie, albo od osób, które w sposób nieodpowiedni dawkowały preparat.
Błędem jest przekonanie, że lek ziołowy jest całkowicie niegroźny. Jest to substancja chemiczna tak samo, jak każda inna, w związku z czym może w określonych warunkach stać się zagrożeniem. A fakt, że pochodzi z ekologicznych upraw niczego nie zmienia. Często na poparcie tej tezy przypomina się, że także większość narkotyków to substancje pochodzenia roślinnego, a to w niczym nie umniejsza ich szkodliwości. To, że dysponujemy pewnymi lekami ziołowymi jest zasługą wieloletnich badań, jednak żadne badania nie mogą przewidzieć wszystkich możliwych okoliczności.

read more

Styl życia a zdrowie

Bardzo często w internecie, prasie czy telewizji można zapoznać się z opiniami, w jaki sposób styl życia może wpływać na nasze zdrowie. Istnieją setki i tysiące prac, których autorzy dowodzą, że ileś lat temu taka choroba była groźniejsza niż dziś, a inna znów była znacznie rzadsza. Próbują też oni często powiązać te zmiany z tym, jak na przestrzeni lat zmienił się styl życia- dieta, zanieczyszczenie środowiska, tryb życia- wszystko to może mieć wpływ na stan zdrowia ludzi.
Dieta jest jednym z chętniej poruszanych tematów. Zgodnie z przekonaniami, to, co jemy, ma wpływ na to, jak działa nasz organizm. I jest to w dużym zakresie prawda, ale nie wolno zapominać, że większe znaczenie wciąż ma to, czego nie jemy- niedobory witamin wydawały się wyeliminowane, tymczasem poza awitaminozą C wszystkie pozostałe są częściej lub rzadziej spotykane (szkorbut jest bardzo rzadki). Dieta większości z nas składa się z produktów bardzo wysoko przetworzonych, często po obróbce termicznej, a więc pozbawionych wielu cennych substancji.
Jeśli chodzi o wpływ środowiska- udowadnia się związek między stanem środowiska a zachorowalnością na wiele chorób. Nazywamy ej często chorobami cywilizacyjnymi, choć nazwa ta jest nieścisła. Nie da się jednak ukryć, że niektóre substancje zanieczyszczające wodę, glebę, powietrze lub żywność mogą wydatnie zwiększać podatność na określone choroby. Tak zwane choroby środowiskowe to w rzeczywistości grupa różnych schorzeń, co do których mamy pewność lub tylko podejrzenia, iż są związane z szeroko pojętym środowiskiem życia.
Tryb życia, który w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat uległ radykalnej zmianie, także nie pozostaje bez wpływu na zdrowie ludzi. Więcej jest problemów natury ortopedycznej, ale ma to także swój wkład w rozrost populacji ludzi otyłych. Ponadto nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu oraz zbyt mała ilość aktywności fizycznej mogą przyspieszać powstawanie innych chorób oraz znacząco osłabiać układ odpornościowy.
Wszystko, co określamy mianem stylu życia, ma związek ze zdrowiem. Nie zawsze jest on wyraźnie widoczny, ale zazwyczaj już przy zgrubnej statystyce można zobaczyć, jak różne zmiany w stylu życia wpływają na zmiany statystyk zachorowalności.

read more

Pacjencie, lecz się sam!

W związku z problemem wydłużających się kolejek do lekarzy wielu pacjentów próbuje leczenia domowymi sposobami, przynajmniej tam gdzie jest to w ogóle możliwe. Na pierwszym miejscu, jeśli chodzi o popularność tego typu leczenia są wszelkie infekcje grypopodobne. Przeziębienie i grypa to przypadłości, które znamy doskonale, dysponujemy dziesiątkami, jeśli nie setkami różnych leków przeciwko nim i bez problemu możemy próbować leczyć się samodzielnie. Podobne próby podejmujemy też w różnych stanach bólowych oraz chorobach układu pokarmowego. Tu królują rozmaite preparaty ziołowe- tabletki, napary, nawary, maści, kremy, ekstrakty. Dokładnie tak samo jest przy lekkich infekcjach dróg moczowych.
Oczywiście metody lecznicze, jakie można zastosować samodzielnie, mają ograniczoną moc. Nie oznacza to bynajmniej, że stosujemy środki słabe. Rzeczywiście- w zestawieniu ze zintegrowanym leczeniem szpitalnym, nasze możliwości są dość ograniczone, ale przecież z grypą bardzo rzadko trafia się do szpitala- wiele osób przechodzi infekcje nawet nie zdając sobie z tego sprawy.
Nie ma możliwości, aby samemu odegrać przed sobą rolę lekarza. Jest jednak spora szansa, jeśli skonsultujemy się z kimś, kto się na temacie zna, że uda się nam pokonać chorobę. Metody leczenia, jakie stosujemy, są skuteczne także w przypadku niektórych groźnych chorób, choć wówczas raczej poddajemy się konsultacjom lekarskim, zanim przystąpimy do leczenia.
Zdrowie każdego z nas ma bardzo dużą wartość, dlatego samodzielnie też staramy się je chronić. Nawet jeśli leki dostępne bez recepty nie pomogą na wszystkie dolegliwości, na pewno nie musimy z byle czym pędzić do lekarza, choć wiele osób właśnie tak robi. Oczywiście- ostrożności nigdy za wiele, bo nawet najłagodniejszy lek może w pewnych okolicznościach zaszkodzić, a nie pomóc, czasem jednak wystarczy skonsultować się z farmaceutą, ponieważ nie zawsze porada lekarska jest niezbędna. Wyjątkiem tu są ludzie chorzy na jakieś poważniejsze choroby albo zagrożeni ich wystąpieniem (na przykład choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy). Metody samoleczenia często mają korzenie w medycynie ludowej. To jednak nie powinno ich deprecjonować, gdyż także konwencjonalna medycyna czasem korzysta z nich jako narzędzi pomocniczych. Samodzielne leczenie jest więc tak samo ważne, jak leczenie pod okiem lekarza, tylko arsenał środków, jakie mamy do dyspozycji, jest nieco inny.

read more